Virtual Booth

Peningkatan populasi lipas di kawasan kediaman, dapur, stor makanan dan premis penyediaan makanan merupakan isu kesihatan awam yang signifikan kerana serangga ini bertindak sebagai vektor mekanikal yang menyebarkan patogen seperti Salmonella sp., Escherichia coli dan Staphylococcus aureus, sekali gus meningkatkan risiko keracunan makanan dan jangkitan gastrousus. Kaedah kawalan konvensional menggunakan racun serangga sintetik sering menimbulkan kesan sampingan seperti pencemaran alam sekitar, risiko toksisiti kepada manusia serta pembangunan rintangan serangga. Sehubungan itu, kajian ini membangunkan inovasi EcoVector EggChalk, iaitu kapur bioherba berasaskan bahan kitar semula kulit telur yang diperkaya dengan ekstrak serai (Cymbopogon citratus) dan daun pandan (Pandanus amaryllifolius) sebagai agen penghalau lipas yang mesra alam, selamat dan lestari.
Kulit telur yang merupakan sisa dapur organik diproses melalui kaedah pembersihan, pengeringan pada suhu 60 degree celcius dan pengisaran bagi menghasilkan serbuk kalsium karbonat yang berfungsi sebagai bahan asas pembentukan kapur serta medium pelepasan terkawal bagi sebatian bioaktif herba. Ekstrak serai mengandungi sebatian citronellal, geraniol dan limonene yang mempunyai sifat repelan serangga, manakala pandan mengandungi sebatian aromatik 2 acetyl 1 pyrroline yang mengganggu sistem olfaktori lipas. Produk ini diaplikasikan dengan melukis garisan pada laluan pergerakan lipas seperti rekahan dinding, kawasan bawah sinki dan ruang penyimpanan makanan bagi membentuk zon penghalang beraroma herba.
Keberkesanan EcoVector EggChalk diuji menggunakan kaedah eksperimen pilihan dalam ruang terkawal dengan membandingkan tiga rawatan iaitu kawalan tanpa kapur, kapur konvensional dan EcoVector EggChalk. Sebanyak 15 ekor lipas dewasa (Periplaneta americana) dilepaskan dalam ruang ujian selama 45 minit bagi setiap rawatan dengan tiga ulangan. Hasil kajian menunjukkan purata bilangan lipas yang menghampiri sumber makanan dalam kawasan kawalan ialah 13 ekor, manakala kawasan menggunakan kapur konvensional mencatatkan purata 9 ekor. Kawasan yang menggunakan EcoVector EggChalk menunjukkan pengurangan signifikan dengan purata hanya 2 ekor lipas, bersamaan keberkesanan penghalauan sebanyak 84.6%. Ujian ketahanan menunjukkan kesan repelan mampu bertahan sehingga 5 jam dalam persekitaran tertutup.
Inovasi ini menyokong elemen Revolusi Industri 4.0 (IR4.0) melalui konsep reka bentuk produk biofungsional berasaskan teknologi pelepasan terkawal serta berpotensi dipertingkatkan dengan integrasi sistem pemantauan perosak berasaskan Internet of Things (IoT). EcoVector EggChalk turut menyumbang kepada Matlamat Pembangunan Mampan (SDG) khususnya SDG 3 (Kesihatan Baik dan Kesejahteraan), SDG 12 (Penggunaan dan Pengeluaran Bertanggungjawab) dan SDG 15 (Pemuliharaan Ekosistem Daratan) melalui penggunaan bahan bioherba tempatan dan kitar semula sisa dapur.
Secara komersial, EcoVector EggChalk berpotensi untuk pengeluaran berskala besar kerana kos bahan mentah yang rendah, mudah digunakan, selamat disimpan dan sesuai diaplikasikan dalam sektor domestik, industri makanan dan hospitaliti. Kesimpulannya, inovasi ini berpotensi menjadi alternatif kawalan vektor hijau yang menyokong ekonomi kitaran serta pembangunan teknologi lestari negara.